Türkiye Jokey Kulübü ve ganyan bayiiler arasındaki sözleşme her yıl yenilenmektedir. Yapılan bu sözleşmelerle ganyan bayiilerinin çilesi bitmek bilmiyor. Ganyan bayiilerinin bitmeyen çilesi primlerin 01.01.2009 tarihinden geçerli olmak üzere % 5’ten % 4.3’e azaltılmasıyla daha da artmıştır.
TJK Yönetimi 16.02.2010 tarihi itibariyle ganyan bayiilerine yeni bir tebligat göndermiştir. Bu tebligatta: “Yeni bir damga vergisi tebligatı 107.60 TL. üzerinden yapılırken bayiilerin cari hesaplarına borç olarak kaydedilip tahsil edileceği” belirtilmiştir.
Ganyan bayiilerine gelen tebligatta TJK’nin dayanak noktası olan sözleşmedeki 4/J maddesinde “Yasalar gereği üstlenilmesi gereken her türlü vergi, harç ve benzeri yükümlülüklerden bayi sorumludur.” hükmü yer almaktadır.
Aslında yaşanan pek çok sıkıntılı mevzuda olduğu gibi her şey açık ve net. Anlaşılmayan ya da anlaşılmak istenmeyen bir hadise de yok.
Yayın kuruluşumuz her hafta ganyan bayiilerinden yaşadıkları bu sıkıntıları ve zor çalışma şartlarını içeren mail & mektup almaktadır. Ganyan bayiiler tarafından gelen bu mail ve mektuplarda yaşam koşullarının her geçen gün daha da zorlaştığına dikkat çekilmektedir.
Ganyan bayiilerin KDV’lerinin TJK tarafından ödenmesi yaşanılan sıkıntılar arasında yerini almaktadır. Bu durumun nedeni ise uzun yıllar önce Maliye Bakanlığı’nın çıkarmış olduğu Özel Matrah Vergisi kapsamında yasa gereği birinci el olarak Ulusal Basında da geçerli olan aynı maddeye göre ganyan bayiinin KDV’si TJK tarafından ödenmektedir.
Maliye Bakanlığı tarafından özel çıkarılan Matrah Vergisi KDV’sinin TJK tarafından yatırılması en çok ganyan bayiilerini mağdur ederken, ganyan bayiiler bu sebepten giderleri için aldıkları KDV oranlarını masraflarından ayrı gösterememektedirler.
Ganyan bayiilerinde çalışanlar veya bayiiye ortak olanlar vergi ve sigorta borçlarını o haftaki bayii hasılatını alıp kaçarlarken kaçanların sayısı her geçen gün artmaya başlamıştır. Ganyan bayii sahibi vergiler, sigortalar, TJK’ye yatırılacak oynanan hasılatlardan dolayı kaçanlardan sorumlu olduğu için bu noktada da ayrı bir sıkıntı süreci yaşanmaktadır.
Ortak çalışan ganyan bayiilerin dayanacak güçleri kalmazken yaşanan bu talihsiz olayların İstanbul, İzmir ve Ankara gibi metropol şehirlerde yaşanması ise içler acısıdır.
Özellikle primlerin % 4.3’e düşürülmesinin ardından ganyan bayiiler adeta solunum cihazına bağlı bir şekilde yaşamlarını devam ettirmektedirler.
TJK Yönetimi, 2009 yılında hipodrom içerisindeki satışları % 1.75 olarak açıklamaktadır. Ganyan bayiilerin satışı ise % 92.18 sanal bahis ortamı %6,07’dır.
Muhasip Üye Haftaya Bakış Programı’nda yaptığı açıklamalar arasında 2010 yılında yeni verilecek 500 adet oyun makinesi için 200 Milyon TL. ganyan bayiilerden kaynak beklediğine değinirken Muhasip Üye’nin Yönetim Kurulu Kararı ile gazete ilanlarından sonra hangi noktalara ganyan bayi verileceği yine kendisine bağlı Müşterek Bahislerden sorumlu Genel Müdür Yardımcısı tarafından
www.TJK.org’da açıklanmıştır.
Yeni ganyan bayiilik verilecek bayii bölgeleri içerisinde ganyan bayiisi olup yaşanan sıkıntılardan dolayı kapanan bir çok bayii dikkat çekmektedir.
Hatta bunlar içerisinde yer alan 5 noktaya Hürkont Ltd. Şti tarafından düzenli olarak yayın gönderilmektedir. Ancak bu bayiilerin kapandığı çıkan ilanlarda fark edilmiştir.
Yayın kuruluşu olarak taşrada pek çok il ve ilçeye yayınlarımızı ulaştırmaya çalışırken ganyan bayiilerin yakınındaki Tekel Bayii, kuruyemişçi, market vs. yerlere de yayın gönderilmektedir. Bu noktalar yaklaşık 16 saat dükkanlarını aktif tutarlarken keza 24 saat açık olan dükkanlarda mevcuttur.
Bu bölgelerdeki bayii sahipleri tarafından makineler TJK’ye geri verilirken ganyan bayiiler kapandıktan sonra yarış severler oyunlarını sanal bahis ortamında oynamaya devam etmektedirler. Yine bültenleri düzenli olarak almaya devam ettikleri alınan duyumlar arasında yerini almaktadır.
Bu olayların en ilginci Sinop’un Gerze ilçesinde yaşanırken ganyan bayii olmayan bu ilçede yayınlarımızın satışı iki dükkanda gerçekleşmektedir.
Yine Ayancık ilçesinde oturan bir şahıs ganyan bayii primleri % 4.3’e düşürüldükten sonra sıkıntı sürecine girerken Gerze’deki dükkan kirasını dahi ödeyemez hale geldiğinden dolayı dükkanını 6 ay önce kapatmak durumunda kalmıştır. Ve bu bölgelerdeki yarış severler de bültenleri almaya devam ederken oyunlarını sanal bahis ortamında oynamaya devam etmektedirler.
Yarış sever sanal bahis ortamında oyunlarını oynamayı alışkanlık haline getirdiği zaman bu küçük yerleşim birimlerinde tekrar açılan ganyan bayiine alışkanlığından dolayı gitmeyecek olup bu bölgelerde açılacak olan ganyan bayii bir kazanç elde edemeyerek bayiiliği kısa bir süre sonra tekrar TJK’ye geri verecektir.
Bize göre Muhasip Üye’nin 2010 yılında 200 Milyon TL. gelir beklediğini ilan ettiği ganyan bayii noktalarını elde etmek hayal ürünüdür. Bu açıdan konuşacak çok konu olurken şu an için konuşmamak çok daha iyi görünmektedir. Yeri ve zamanı geldiğinde Muhasip Üye tarafından oldu bittiye getirilen ganyan bayii müracaatlarında yapılan hataları ayrıntılarıyla anlatacağız.
Bahadır Bey ile yaptığımız bir röportajda yeni açılacak yerleşim yerlerindeki bayiilerin ikinci bir iş aramayacak sözleri ise şartnamede görülmemektedir.
Yeni ganyan bayii açmak isteyen bayii adaylarına hemen hatırlatalım. Eğer ki bir ganyan bayii açmaya karar verirseniz noter tasdikli işyerinin tapusu veya 2 yıllık kira sözleşmesi, belediye iş yeri açma ve tatil günleri çalışma ruhsatı, iş yerinde telefon olduğunu gösterir belge, ganyan bayii olacak mekanın yeni çekilmiş 4 adet fotoğraf, TJK’ nin hesaplarına yatırıldığını gösterir 5.000 USD (Beş Bin A.B.D Doları) nakit teminatın banka dekontu gibi pek çok gider olduğu unutulmamalıdır.
İki yılda bir yönetim değişikliklerinde yaşanan bayii konseptinin giydirilmesi için gelen tebligatlarda seçenekler sunulurken banka kredi vs. seçeneklerine yönlendirilmektedir. Her gelen yönetimin yaptığı bayii konseptini bir sonra gelen yeni yönetimin kabul edeceği garantisi de yok !
Ayrıca yaklaşık 1 ay önce sanal bayiilerin primlerinden bonus vermeye başlaması halinde bunları ganyan bayiilere karşı kim koruyacak demiştik. Nesine.com bugünlerde at yarışlarında % 2 bonus vermeye başlarken TJK’den aldığı % 4.3 primin % 2’sini oyun oynayan yarış severlere anında geri vermektedir.
Bilyoner.com ise kendisine rakip gördüğü nesine.com’u bu alanda yalnız bırakmayacağı kesin gözle görülürken % 3 bonus verilirse hiç şaşırmamak gerekir.
İki sanal firmanın reklamları start önünde, yarış aralarında, padokta devamlı gösterilirken ganyan bayiiler öksüz çocuklar gibi kendilerine sahip çıkacak kurtarıcı aramaktadırlar.
Müşterek Bahislerden sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Tuncel Aydın bu sıkıntıların yaşanacağını çok daha iyi bilmektedir.
Sanal bahis ortamında oyun oynatacak firmalara bu uygulamalar şartnamede belirtilmezken ileriki dönemde diğer sanal bahis firmalarının oyunlara katılımıyla sanal bahis firmalarındaki bahis kampanyalarının oluşturduğu rekabet ortamından dolayı ganyan bayiilerinin sıkıntıları daha da artacaktır.
Peki 25 sene önce 3’lü ganyan ve 4 nüshalı olan 6’lı ganyan kuponlarını şehirlerden gece yollara çıkartarak hipodrom merkezlerine yetiştirme maratonu yapan ganyan bayiiler değil miydi?
TJK’yi bu günlere getirenin ganyan bayiiler olduğu unutulmamalıdır.
Son günlerde yaşanan gelişmeler doğrultusunda ganyan bayiiler ayrımcılık yapılmasını hak ediyorlar mı?
Maalesef bizler Yarış Basını olarak yaşananları üzüntü içerisinde izlerken ganyan bayilerimizin de bunları hiç hak etmediklerini ısrarla görebiliyoruz.
Çilekeş ganyan bayiilerimizin sıkıntıları bir süre daha devam edecek gibi görünürken bu günlerde beklenen % 74 kamu payı kanunun çıkması halinde ganyan bayiilerin % 5 primlerine Mevcut Yönetim tarafından tekrar kavuşturulup sıkıntılarının azaltılması arzu edilmektedir.
Kemal AKYER
Bu haber toplam 1038 defa okundu.